Przejdź do informacji o dostępności Przejdź do strony głównej Przeskocz do menu Przeskocz za menu Przeskocz do głównej treści Przejdź do mapy strony

Strategia Rozwoju Województwa "Małopolska 2030"

Czym jest strategia rozwoju województwa?

Horyzont czasowy obowiązującej Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2011-2020 dobiega wkrótce końca, dlatego konieczne jest określenie wizji, celów oraz kierunków rozwoju Małopolski w horyzoncie do 2030 roku.

Strategia będzie odpowiedzią na aktualne wyzwania i jednocześnie emanacją pomysłów samorządu regionalnego na działania pozwalające Małopolsce należeć do grupy najlepiej rozwijających się regionów w Polsce.  

Opracowanie Strategii Rozwoju Województwa „Małopolska 2030” pozwoli regionowi skutecznie przygotować się do kolejnego wieloletniego okresu programowania Unii Europejskiej, którego ramy określi nowy paradygmat polityki rozwoju zapisany w krajowych dokumentach strategicznych oraz wynik negocjacji Wieloletnich Ram Finansowych Unii Europejskiej na lata 2021-2027.

W ramach prac nad aktualizacją Strategii przewidywane jest przeprowadzenie debaty regionalnej dotyczącej przyszłości Małopolski w perspektywie 2030 roku. Celem pierwszej tury debaty jest przedstawienie wstępnej koncepcji rozwoju Małopolski w perspektywie 2030 roku, rozpoznanie regionalnych potrzeb i oczekiwań związanych ze Strategią, przekazanie informacji na temat krajowych i europejskich uwarunkowań nowego okresu programowania. W drugiej turze przeprowadzone zostaną konsultacje publiczne projektu Strategii.

Wśród zasad opracowania nowej Strategii szczególne miejsce zajmują dwie: zasada rozwoju społecznie wrażliwego oraz zasad rozwoju terytorialnie zrównoważonego.

U podstaw zasady rozwoju społecznie wrażliwego leży przekonanie, że głównymi beneficjentami rozwoju społeczno-gospodarczego regionu powinni być wszyscy Małopolanie, zaś głównym celem, któremu ten rozwój winien służyć powinna być jak najwyższa jakość życia małopolskich rodzin. Dlatego też strategia powinna stanowić instrument wyrównywania szans rozwojowych poszczególnych grup społecznych, a nie narastania dysproporcji.

Rozwój terytorialnie zrównoważony zakłada spojrzenie na region przez pryzmat potrzeb i potencjałów poszczególnych terytoriów, z uwzględnieniem założenia, że dzięki temu Małopolska będzie się lepiej rozwijać jako region. Podmiotem polityki rozwoju Samorządu Województwa jest cały obszar Małopolski. Potencjały oraz bariery rozwojowe poszczególnych części województwa będą stanowiły jedną z przesłanek projektowania na ich potrzeby interwencji publicznej „szytej na miarę”, która pozwoli rozwijać się całemu regionowi w równomierny sposób.

Bank Projektów Ponadlokalnych

W trakcie prac nad Strategią Rozwoju Województwa „Małopolska 2030” Departament Zrównoważonego Rozwoju planuje uruchomić tzw. Bank Projektów Ponadlokalnych.

Uruchomienie Banku Projektów Ponadlokalnych służyć będzie rozpoznaniu potrzeb rozwojowych w regionie i w oparciu o nie sformułowaniu skutecznej interwencji publicznej, która zostanie ujęta w Strategii Rozwoju Województwa „Małopolska 2030”. Przekazane propozycje projektów będą także pomocne przy formułowaniu założeń przyszłego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2021-2027.

Przede wszystkim zależy nam na wstępnym zidentyfikowaniu projektów o zasięgu ponadlokalnym, rozwiązujących problemy szerszej społeczności i takich, których realizacja powinna angażować różnych partnerów. Propozycje projektów będą mogły złożyć wszystkie podmioty z terenu województwa małopolskiego. Planuje się uruchomienie elektronicznego formularza, za pośrednictwem którego zainteresowani będą mogli przekazać swoje pomysły. Wymagane będzie wskazanie:

  • tytułu projektu,
  • krótkiego opisu projektu (założenia i cele);
  • podmiotu odpowiedzialnego za realizację,
  • szacunkowej wartości i potencjalnych źródeł finansowania;
  • miejsca i lat realizacji.

Informacja o Banku Projektów Ponadlokalnych i formularz zgłaszania projektów znajdują się TUTAJ

Podstawa prawna i powiązane dokumenty strategiczne

Podstawę prawną prac stanowi ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, która określa zasady prowadzenia polityki rozwoju, podmioty prowadzące tę politykę oraz tryb współpracy między nimi. Ustawa stanowi podstawę prawną do opracowania strategii rozwoju województw, natomiast poszczególne cele i elementy, jakie powinien zawierać dokument zostały wskazane w ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa.

Strategia Rozwoju Województwa będzie nawiązywała do zapisów dokumentów określających kierunki polityki zarówno na poziomie krajowym jak i europejskim.

Wymiar krajowy

Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do 2020 roku (z perspektywą do roku 2030)

Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.) – dalej SOR, która została przyjęta przez Radę Ministrów 14 lutego 2017 r. pełni rolę  średniookresowej strategii rozwoju kraju. Strategia określa podstawowe uwarunkowania, cele i kierunki rozwoju kraju w wymiarze społecznym, gospodarczym, regionalnym i przestrzennym w perspektywie roku 2020 i 2030. Zakłada zwiększenie koncentracji polityki regionalnej na obszarach problemowych i potencjałach terytorialnych obszarów miejskich i wiejskich, wprowadza także pojęcie rozwoju zrównoważonego terytorialnie. Głównym celem SOR jest „tworzenie warunków dla wzrostu dochodów mieszkańców Polski przy jednoczesnym wzroście spójności w wymiarze społecznym, ekonomicznym, środowiskowym i terytorialnym”. 

SOR określa także dwa główne typy terytoriów stanowiących obszary strategicznej interwencji państwa: obszary zagrożone trwałą marginalizacją oraz miasta średnie tracące funkcje społeczno-gospodarcze, dla których wsparcie powinno zostać również uwzględnione na poziomie regionalnym.

Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2030 (projekt)

W nowym systemie zarządzania rozwojem do głównych dokumentów strategicznych należy też 9 strategii zintegrowanych, które uszczegóławiają Strategię na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.). Podstawowym dokumentem strategicznym polityki regionalnej państwa jest Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego.

Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2030 (projekt z dnia 17 grudnia 2018 r.) – dalej projekt KSRR 2030, rozwija postanowienia Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.) w zakresie obszaru „Rozwój społecznie wrażliwy i terytorialnie zrównoważony”. KSRR 2030 zastępuje dotychczas obowiązującą Krajową Strategię Rozwoju Regionalnego 2010-2020: Regiony, Miasta, Obszary Wiejskie, przyjętą przez rząd w 2010 r., uwzględniając aktualne uwarunkowania i wyzwania rozwojowe wynikające z procesów demograficznych, globalizacji oraz nowej perspektywy finansowej Unii Europejskiej. Projekt przedstawia nowy paradygmat rozwoju terytorialnego opierający się przede wszystkim na zmniejszaniu dysproporcji w poziomie rozwoju społeczno-gospodarczym terytoriów oraz wzmacnianiu powiązań funkcjonalnych obszarów w celu „poprawy skuteczności koordynacji procesów rozwojowych i efektywności systemu świadczenia usług publicznych w kontekście wyzwań demograficznych i potrzeby zapewnienia racjonalności wydatków publicznych”. Dokument określa systemowe ramy prowadzenia polityki regionalnej zarówno przez rząd wobec regionów, jak i wewnątrzregionalne.

Wymiar europejski

W dniu 2 maja 2018 r. Komisja Europejska przedstawiła propozycję dotyczącą kształtu przyszłej siedmioletniej perspektywy budżetowej UE na lata 2021-2027, przedstawiając Wieloletnie ramy finansowe na lata 2021-2027. Długoterminowy budżet UE WRF, zawiera priorytety polityczne, które będą obowiązywały przez okres kilku lat. Określa się w nim również maksymalne kwoty roczne („pułapy”) dla łącznych wydatków UE. 

Pod koniec maja 2018 r. Komisja Europejska opublikowała pierwsze projekty rozporządzeń (tzw. pakiet legislacyjny) dotyczące nowej perspektywy finansowej na lata 2021-2027, w tym w szczególności:

  • rozporządzenie ogólne (przepisy wspólne);
  • rozporządzenie ws. EFRR i Funduszu Spójności;
  • rozporządzenie ws. EFS+

W projekcie pakietu legislacyjnego dokonano uproszczenia dotychczas obowiązujących 11 celów tematycznych z lat 2014–2020, sprowadzając je do 5 jasnych celów polityki:

  1. Inteligentniejsza Europa poprzez innowacyjność, cyfryzację, transformację gospodarczą i wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw.
  2. Ekologiczna, niskoemisyjna Europa dzięki inwestowaniu w transformację energetyczną, odnawialne źródła energii i walkę ze zmianą klimatu.
  3. Bardziej połączona Europa, posiadająca strategiczne sieci transportowe i informatyczne.
  4. Bardziej prospołeczna Europa, bazująca na Europejskim filarze praw socjalnych i wspierająca dostęp do wysokiej jakości zatrudnienia, edukacji, umiejętności, włączenie społeczne i równe prawa do opieki zdrowotnej.
  5. Europa bliżej obywateli dzięki wspieraniu strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność i zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich w całej UE.

Polityka spójności będzie nadal główną polityką inwestycyjną UE, wspierając spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną Unii. W kontekście trwającej debaty na temat nowego paradygmatu polityki regionalnej oraz formowania jej celów, priorytetów, narzędzi realizacji, podmiotów oraz zasięgu interwencji poruszana jest kwestia podejścia terytorialnego. Zmiany wyzwań rozwojowych i ukierunkowanie interwencji na problemy, z którymi zmagać będzie się przyszła polityka spójności, wymuszają konieczność zmiany modelu polityki regionalnej nie tylko na szczeblu krajowym, ale również wojewódzkim.