Przejdź do informacji o dostępności Przejdź do strony głównej Przeskocz do menu Przeskocz za menu Przeskocz do głównej treści Przejdź do mapy strony

Surowce mineralne

Na terenie województwa Małopolskiego występują złoża kopalin, które zaliczyć można do pięciu
zasadniczych grup. Są to:

  • surowce energetyczne,
  • surowce chemiczne wraz z solankami jodowo-bromowymi,
  • rudy metali nieżelaznych,
  • surowce skalne,
  • wody lecznicze, termalne i solanki.

Surowce energetyczne obejmują złoża węgla kamiennego, metanu w pokładach węgla, ropy naftowej, gazu ziemnego i torfu. Złoża węgla kamiennego występują w zachodniej części województwa na obszarze powiatów krakowskiego, chrzanowskiego, oświęcimskiego i wadowickiego, po linię Krzeszowice–Brzeźnica–Sucha Beskidzka. Złoża ropy naftowej związane są z obszarem Karpat oraz Zapadliska Przedkarpackiego. Terytorialnie rozmieszczenie złóż ropy naftowej odpowiada powiatom gorlickiemu, limanowskiemu, bocheńskiemu, tarnowskiemu, proszowickiemu, dąbrowskiemu. Złoża gazu ziemnego towarzyszą często złożom ropy naftowej. Rozmieszczenie złóż gazu ziemnego odpowiada w zasadzie występowaniu złóż ropy naftowej. Największa koncentracja złóż występuje na obszarze Zapadliska Przedkarpackiego pomiędzy Wieliczką a Dębicą. Udokumentowane złoża torfu w województwie małopolskim zlokalizowane są w dwóch rejonach: Jabłonka–Czarny Dunajec oraz okolic Tarnowa.

Surowce chemiczne obejmujące sól kamienną, mineralizację siarkową oraz solanki jodowo–bromowe obecnie nie posiadają znaczenia gospodarczego. Złoża soli kamiennej ciągnące się wąskim pasmem wzdłuż brzegu Karpat pomiędzy Wieliczką a Wojniczem, mają jedynie znaczenie historyczne. Mineralizacja siarkowa towarzysząca złożom cynku i ołowiu w rejonie olkuskim nie ma znaczenia gospodarczego. Do surowców chemicznych zaliczyć należy również solanki jodowo–bromowe eksploatowane na niewielką skale w rejonie Łapczycy koło Bochni.

Rudy metali nieżelaznych obejmują złoża rud cynku i ołowiu występujące na terenie powiatów olkuskiego i chrzanowskiego.

Surowce skalne stanowią największą grupę kopalin o różnorodnych zastosowaniach, reprezentowaną przez liczne złoża na terenie województwa małopolskiego. Ich wspólną cechą jest eksploatacja odkrywkowa. Należą do nich złoża piaskowców, wapieni, margli, dolomitów, porfirów, melafirów, diabazów, tufy, kruszywa naturalne, surowce ilaste ceramiki budowlanej, piaski podsadzkowe, formierskie i dla przemysłu ceramicznego, surowce skaleniowe. Złoża piaskowców związane są z obszarem Karpat. Złoża wapieni, dolomitów, margli występują jedynie na Wyżynie Krakowsko–Częstochowskiej, w granicach miasta Krakowa oraz powiatów: krakowskiego, chrzanowskiego, miechowskiego i olkuskiego. Wystąpienia porfirów, melafirów, diabazów oraz tufów będących skałami magmowymi i wulkanicznymi znane są jedynie z rejonu Krzeszowic. Kruszywa naturalne związane są z dolinami prawobrzeżnych karpackich dopływów Wisły oraz doliną samej Wisły. Szczególna ich koncentracja ma miejsce na terenie powiatów brzeskiego i tarnowskiego, w widłach Wisły, Dunajca i Uszwicy. Najwartościowsze złoża kruszyw występują na Podhalu. Surowce ilaste ceramiki budowlanej występują dosyć przypadkowo na obszarze całego województwa. Piaski podsadzkowe, formierskie i dla przemysłu ceramicznego, występują w złożach zlokalizowanych głównie pomiędzy Trzebinią, Olkuszem i Kluczami. Ponadto złoże piasków do produkcji betonów komórkowych występuje w gminie Szczucin. Surowce skaleniowe na terenie województwa małopolskiego, występują w złożach Siedlec na północ od Krzeszowic oraz Wygiełzów w gminie Babice i stanowią raczej ciekawostkę geologiczną. Wody lecznicze i termalne, które stanowią istotny element bazy surowcowej województwa związane są z regionem krakowskim (Krzeszowice, Mateczny i Swoszowice), Karpatami oraz Niecką Podhalańską, na terenie powiatów gorlickiego, nowosądeckiego, nowotarskiego i limanowskiego.

Złoża kopalin województwa małopolskiego według stanu na dzień 31.12.2013 r.

 

Wydobycie surowców mineralnych ze złóż podlegających koncesjonowaniu przez Marszałka Województwa Małopolskiego w roku 2015 wynosiło:

  • kruszywo naturalne –16,44 mln ton,
  • wapienie –1,93 mln ton,
  • dolomity – 2,73 mln ton,
  • piaskowce – 2,82 mln ton,
  • skały magmowe – 3,49 mln ton,
  • torfy – 3,6 tys.m3,
  • surowce ilaste ceramiki budowlanej – 0,62 mln ton,
  • wody termalne – 5,61 mln m3,
  • wody lecznicze –0,46 mln m3.