Przejdź do informacji o dostępności Przejdź do strony głównej Przeskocz do menu Przeskocz za menu Przeskocz do głównej treści Przejdź do mapy strony

Jan Długosz

Jan Długosz był synem ziemi sieradzkiej. Urodził się w 1415 r. w Niedzielsku koło Brzeźnicy. Jego ojciec, również Jan, miał nie lada problem. Choć sam rodu herbowego, nie był na tyle zamożny aby zapewnić utrzymanie ze swojego majątku wszystkim swoim synom. Miał ich bowiem dwunastu, wszystkich rzecz jasna o imieniu Jan. Oprócz dwunastu synów nosił też w sercu brzemię urazy do króla Władysława Jagiełły. Jako rycerz ofiarnie walczył bowiem pod Grunwaldem, ale jego rodzina nie została z tego tytułu w żaden sposób wynagrodzona i uhonorowana. Musiało to stanowić istotny problem dla ojca naszego kronikarza, bo swą niechęć do króla udało mu się przelać na swego syna. W rzeczy samej Jan Długosz junior nigdy nie przekonał się do Litwina na polskim tronie czemu dał wyraz nie jeden raz w swoich dziełach.

Zanim jednak dzieła te powstały mały Jasio, przeznaczony do stanu duchownego, kształcił się najpierw w szkole parafialnej w Nowym Korczynie, a następnie studiował na wydziale sztuk wyzwolonych Akademii Krakowskiej. Jako młody ksiądz trafił na służbę do Zbigniewa Oleśnickiego, co niewątpliwie otwarło mu drogę do dalszej kariery. Objął kolegiatę wiślicką, a potem został kanonikiem sławnej Kapituły Krakowskiej. Pozostawił po sobie liczne dzieła pisarskie. Obok najsłynniejszej i prekursorskiej kroniki - pt. Roczniki sławnego Królestwa Polskiego, stworzył m. in. wymagające benedyktyńskiego nakładu pracy dzieło; Liber Beneficiorum (Księgę uposażeń diecezji krakowskiej), stanowiącej po dziś dzień nieocenione źródło poznania wsi, miast i miasteczek Małopolskich. Inny charakter miała ilustrowana praca Banderia Pruthenorum, będąc opisem chorągwi krzyżackich zdobytych w czasie wielkiej wojny z zakonem w 1410 r.

Był też znakomitym gospodarzem. W Pychowicach pod Krakowem, które dzierżawił i świetnie nimi gospodarował, do dnia dzisiejszego można oglądać, pamiętające jego czasy zabudowania gospodarcze. Mimo krytycznego stosunku do dynastii Jagiellonów, zdobył zaufanie Kazimierza Jagiellończyka, który powierzył mu wychowanie swoich synów. Jako osoba z bliskiego otoczenia króla, słynący z mądrości i roztropności Jan Długosz uczestniczył w licznych poselstwach dyplomatycznych, dając się poznać na innych dworach środkowo - europejskich. Może właśnie dlatego ofiarowano mu zaszczytne Arcybiskupstwo Praskie, którego nie przyjął oraz Arcybiskupstwo Lwowskie, które przyjął, ale objąć osobiście nie zdołał, gdyż przeszkodziła mu w tym śmierć. Osiągnąwszy spory majątek był wreszcie hojnym fundatorem. To on sprowadził na Skałkę eremitów św. Pawła (Paulinów), którzy odwdzięczyli się swemu dobroczyńcy, grzebiąc go po śmierci (1480 r.) w krypcie pod kościołem. W krypcie tej, przebudowanej w XVIII i w XIX w. spoczywają otoczone czcią kości polskiego dziejopisarza.