Przejdź do informacji o dostępności Przejdź do strony głównej Przeskocz do menu Przeskocz za menu Przeskocz do głównej treści Przejdź do mapy strony

Muzeum Okręgowe w Nowy Sączu



Początki muzealnictwa w Nowym Sączu sięgają przełomu lat 80. i 90. XIX wieku, kiedy miejscowe społeczeństwo zaczęło gromadzić pamiątki przeszłości z myślą o ich wyeksponowaniu w jednym miejscu. W 1896 r. Józef Wieniawa-Zubrzycki przeznaczył swój dom przy ul. Jagiellońskiej 35 na siedzibę biblioteki i muzeum, by zapewnić schronienie dla cennego księgozbioru po Józefie Szujskim i zabytków. Jednak muzealia nigdy nie zostały złożone i wystawiane w tym miejscu. Zbiory pokazywano okazjonalnie w różnych miejscach, m.in. w ratuszu nowosądeckim. Decyzja o założeniu „Muzeum Ziemi Sądeckiej” zapadła ostatecznie w Towarzystwie Szkoły Ludowej w roku 1909. Specjalną uchwałą na ekspozycje przeznaczono część pomieszczeń zamku starościńskiego. Zbiory udostępniono do zwiedzania 12 sierpnia 1938 roku. W styczniu 1945 roku wybuch składu amunicji obrócił zamek w ruinę. Większość eksponatów muzealnych uległa zniszczeniu.

Po wojnie, w 1946 roku placówkę reaktywowano i przystąpiono do odtwarzania kolekcji. W roku 1963 na siedzibę muzeum przeznaczono „Dom Gotycki” przy ulicy Lwowskiej 3. Tam znalazły schronienie wszystkie eksponaty.

Od 1975 roku placówka funkcjonuje pod nazwą Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu. Z tą datą wiąże się także otwarcie nowego oddziału - Sądeckiego Parku Etnograficznego.

W 1976 r. nowosądeckie muzeum pozyskało sporo obrazów zmarłej artystki Marii Ritter, pojawiła się też propozycja zorganizowania galerii jej dzieł. Siostra Marii, Wanda, przeznaczyła na ten cel dwa pokoje od strony Rynku w rodzinnej kamienicy Ritterów, powierzając organizację wystawy Muzeum Okręgowemu. Pomysł został urzeczywistniony w 1979 r., po śmierci Wandy Ritterówny. W latach 1990-1991 urządzono ekspozycję dawnych wnętrz mieszczańskich w dwóch dalszych pokojach „Ritterówki”.
W 1981 r., w Podegrodziu utworzono kolejny oddział - Muzeum Lachów Sądeckich im. Zofii i Stanisława Chrząstowskich, a w roku 1982 - Muzeum Pienińskie im. Józefa Szalaya w Szczawnicy i Galerię Dawna Synagoga w Nowym Sączu.



W 1995 r. udostępniono zwiedzającym Muzeum Nikifora w Krynicy-Zdroju, poświęcone twórczości jednego z najwybitniejszych na świecie malarzy prymitywistów.



Muzeum prowadzi Bibliotekę Specjalistyczną z bogatymi zbiorami Sandecjanów oraz książek i czasopism polskich z zakresu historii, teorii i historii sztuki, kultury, archeologii, muzealnictwa i ochrony zabytków.

(W 1999 r., po likwidacji województwa nowosądeckiego, Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu otrzymało status Instytucji Kultury Województwa Małopolskiego. )
W ramach struktury Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu funkcjonuje oddział - Sądecki Park Etnograficzny, który realizuje zadania w dziedzinie historii, sztuki, etnografii, współczesnej sztuki ludowej i nieprofesjonalnej, konserwacji budownictwa ludowego. Prowadzi działalność edukacyjną i wystawienniczą Od roku 2005 trwa rozbudowa skansenu. W jego północnej części powstał sektor kolonistów niemieckich, obejmujący rekonstrukcje trzech zagród z Gołkowic z przełomu XVIII i XIX w. oraz kościół ewangelicki przeniesiony ze Stadeł.
W pobliżu Sądeckiego Parku Etnograficznego powstaje Miasteczko Galicyjskie - zespół zabudowy przyrynkowej z końca XIX w. z replikami ratusza, domów mieszczańskich, karczmy, remizy strażackiej i dworu szlacheckiego.



Miasteczko Galicyjskie
W planie jest realizacja sektora przemysłu wiejskiego w nowosądeckim skansenie oraz nowa siedziba Muzeum Pienińskiego w Szlachtowej koło Szczawnicy.

Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu

ul. Lwowska 3, 33-300 Nowy Sącz
tel. 18/ 44-37-708, tel./fax. 18/ 44-37-865
e-mail:

strona internetowa: www.muzeum.sacz.pl

Oddziały Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu:

Sądecki Park Etnograficzny
ul. Wieniawy Długoszowskiego 83 b, 33-300 Nowy Sącz
tel. 18/ 44-14-412

Muzeum Pienińskie im. J. Szalaya
Plac Dietla 7, 34-460 Szczawnica
tel. 18/ 26-22-258