PORTRET GOSPODARCZY

Podstawowe dane o regionie

Małopolska nie jest jednolitym województwem.
Wyraźne funkcje gospodarcze wykształciły się w przypadku Małopolski zachodniej, której specyfika tradycyjnie związana jest z przemysłem. W ostatnich latach nastąpiło przede wszystkim rozszerzenie specjalnej strefy ekonomicznej. W 2008 roku włączone do niej zostały m.in. tereny w Andrychowie, Wolbromiu oraz Oświęcimiu. Rozwój zachodniej części województwa wzmacniany jest korzystnym stanem infrastruktury technicznej – gęstą siecią drogową, szczególnie dostępnością autostrady A-4, łączącej Małopolskę z Górnym i Dolnym Śląskiem. Na obszarze Małopolski zachodniej zdiagnozowany został obszar problemowy, obejmujący większą część powiatu olkuskiego i chrzanowskiego oraz część powiatu oświęcimskiego. Tereny te charakteryzują się wolnym tempem przekształceń gospodarczych, utrzymującym się wysokim udziałem pracujących w przemyśle, przy jednoczesnej korzystnej sytuacji na rynku pracy oraz znacznym udziale osób pracujących. Powiat oświęcimski wyróżnia się dużą aktywnością gospodarczą i korzystnymi tendencjami demograficznymi. Gorsza sytuacja w tym zakresie panuje w powiecie olkuskim. Pod względem degradacji środowiska większa część Małopolski zachodniej jest wyraźnie zagrożona. W powiecie oświęcimskim notuje się jeden z najwyższych w województwie poziomów emisji zanieczyszczeń gazowych i gazów cieplarnianych, znacznie przekraczający dopuszczalne poziomy stężenia zanieczyszczeń.

Małopolska północna, ze względu na korzystne warunki naturalne, szczególnie dobre gleby, przy niskim stopniu rozwoju innych dziedzin, zachowuje tradycyjnie rolniczy charakter. W tej części regionu, gospodarka rolna jest dobrze rozwinięta i opiera się na większych obszarowo gospodarstwach niż w pozostałej części województwa. Jest to jednocześnie relatywnie najsłabiej rozwinięty pod względem gospodarczym obszar regionu. Na terenie powiatu miechowskiego, proszowickiego, części powiatu krakowskiego i olkuskiego obserwuje się wolne tempo restrukturyzacji gospodarczej oraz utrzymującą się zależność od dochodów z rolnictwa. Niski odsetek osób pracujących wynikający z dużego udziału osób starszych, może także świadczyć o powszechności zatrudnienia w szarej strefie. Tereny te cechują niekorzystne procesy demograficzne: odpływ ludności, niski przyrost naturalny oraz wysoki odsetek ludności w wieku poprodukcyjnym. Negatywne zjawiska koncentrują się szczególnie w powiecie miechowskim, który doświadcza ujemnego przyrostu naturalnego i salda migracji oraz niekorzystnych zmian w zakresie struktury wieku mieszkańców.

Południowa część Małopolski to obszary cenne pod względem przyrodniczym i krajobrazowym, które jednocześnie, ze względu na ukształtowanie terenu i słabe gleby, nie sprzyjają rozwojowi rolnictwa oraz przemysłu. Ta część regionu charakteryzuje się wysoką atrakcyjnością turystyczną, którą wspiera relatywnie dobrze rozwinięta infrastruktura ukierunkowana na obsługę ruchu turystycznego i lecznictwa uzdrowiskowego.

W Małopolsce południowo-wschodniej dominują powiaty o charakterze rolniczym, w tym z przeważającym udziałem rolnictwa górskiego i sadownictwa. Na terenie powiatów gorlickiego i limanowskiego dominuje sadownictwo i rolnictwo oparte na gospodarstwach rodzinnych. Są to jednak gospodarstwa o małym areale. Nowy Sącz staje się w ostatnich latach ważnym ośrodkiem akademickim. Na tym obszarze rozwija się także przemysł i usługi w ramach specjalnej strefy ekonomicznej, której filie mieszczą się w Nowym Sączu oraz Gorlicach.

Profil wschodniej część Małopolski zdominowany jest funkcjonowaniem silnego ośrodka o rozwiniętych funkcjach subregionalnych, oddziałującego na strefę podmiejską oraz otaczające ją obszary rolne. W przypadku Tarnowa obserwuje się korzystne procesy gospodarcze: rosnące znaczenie działalności usługowej oraz dużą aktywność w zakresie przedsiębiorczości. Wzrasta znaczenie Tarnowa jako ośrodka akademickiego i centrum rozwoju nowych technologii. Obszar ten jednak nadal zagrożony jest degradacją środowiska ze względu na działalność zakładów azotowych w Tarnowie, które pozostają jednym z głównych emitentów zanieczyszczeń w województwie.

źródło: Strategia Rozwoju Województwa Małopolskiego

 
 
Dane statystyczne
  • Ludność województwa małopolskiego
    • W końcu 2008 roku stan ludności Małopolski wynosił 3287,1 tys., natomiast gęstość zaludnienia wyniosła 217 os/km2. Roczny przyrost rzeczywisty ludności wyniósł 8,1 tys. osób i był najwyższy od 8 lat. Pod względem wielkości populacji województwo małopolskie plasuje się na 4 miejscu - po mazowieckim, śląskim i wielkopolskim. Mieszkańcy województwa stanowią 8,6% ogółu ludności Polski i od początku XXI wieku udział ten bardzo powoli, ale systematycznie wzrasta. Nadal tendencję wzrostową wykazuje liczba ludności w wieku produkcyjnym (18-59 lat kobiety i 18-64 lata mężczyźni). W końcu 2008 r. w województwie małopolskim było 2087,6 tys. mieszkańców w wieku produkcyjnym i w stosunku do stanu z końca 2007 r. ich liczba wzrosła o 10,9 tys. osób, czyli o 0,5%. Udział ludności w łącznej liczbie mieszkańców województwa w końcu omawianego okresu wynosił: 63,5% w wieku produkcyjnym, 16,1% w wieku poprodukcyjnym i 20,4% w wieku przedprodukcyjnym.
  • Bezrobocie
    • Stopa bezrobocia w Małopolsce (według BAEL) wyniosła w 2009 roku 7,5% (8,5% dla kraju) tj. zwiększyła się w porównaniu z analogicznym okresem 2008 roku o 2%. Niższą stopę bezrobocia odnotowały jedynie Mazowsze (6,3%), Podlasie (6,4%) i Śląsk (7,2%).
  • PKB w Małopolsce
    • Małopolska zalicza się do grupy regionów o największym udziale w generowaniu PKB. W latach 2000-2007 region plasował się na 5 pozycji w kraju, za województwami: mazowieckim, śląskim, wielkopolskim oraz dolnośląskim. Według danych za 2007 rok województwo wypracowało 7,4% krajowej wartości PKB. Wartość ta w przeliczeniu na jednego mieszkańca Małopolski w 2007 roku wyniosła 26 456 zł, co stanowiło 85,7% średniej dla kraju. W stosunku do 2006 roku, wartość tego wskaźnika wzrosła o 9,7%, co stanowiło kontynuację wzrostu notowanego także w roku poprzednim. W porównaniu do wartości wskaźnika odnotowanych w latach 2005 i 2004 – w roku 2006 nastąpił wzrost o 6,4%.
  • Edukacja
    • W województwie małopolskim 15,5% mieszkańców posiada wykształcenie wyższe. Wartość ta nieznacznie przekracza poziom średniej krajowej (15,3%). Odsetek Małopolan z wykształceniem ogólnokształcącym wynosi 10,9%. Natomiast 21,4% mieszkańców posiada wykształcenie policealne lub średnie zawodowe: w przypadku wykształcenia zasadniczego zawodowego udział ten jest wyższy niż średnio w kraju (Małopolska - 27,1%, Polska - 25,7%). Odsetek mieszkańców z wykształceniem gimnazjalnym, podstawowym i niższym jest nieco niższy niż w skali kraju (Małopolska - 25,1%, Polska – 25,4%). Na tle innych województw, Małopolskę charakteryzują wysokie wyniki osiągane w egzaminie gimnazjalnym, zarówno w części humanistycznej, jak i matematyczno-przyrodniczej. W 2009 roku, w obu przypadkach region zajął 2 miejsce w kraju. Małopolskę cechuje również wysoki poziom zdawalności egzaminu maturalnego. Zarówno pod względem zdawalności absolwentów, jak i wszystkich zdających region zajmuje 1 miejsce (odpowiednio 83% i 81%).
  • Uczelnie wyższe
    • Małopolska jest trzecim regionem w Polsce pod względem liczby studentów. Na 32 uczelniach wyższych istniejących na terenie województwa studiuje 211,2 tys. studentów, co stanowiło 11% ogólnej liczby studentów. W roku akademickim 2008/2009 ponad 38,6 tys. osób otrzymało dyplom ukończenia szkoły wyższej. Uczelnie wyższe, dostosowując się do zmieniającej się sytuacji na rynku pracy, oferują ciekawe kierunki kształcenia: biotechnologia, IT, inżynieria materiałowa, chemia i inżynieria procesowa, elektronika i telekomunikacja, technologie chemiczne, wzornictwo, ekonomia, finanse i bankowość, zarządzanie i marketing, filologia (angielska, germańska, romańska). Ma to odzwierciedlenie w występującej na terenie Małopolski dużej dostępności wykwalifikowanej siły roboczej.
  • Studia doktoranckie i podyplomowe
    • Liczba uczestników studiów doktoranckich w województwie pozostaje na względnie stałym poziomie, nie przekraczając 4,5 tys. osób. Kobiety stanowią około 47% ogółu uczestników. Jednocześnie w ostatnich latach Małopolanie coraz częściej podejmują kształcenie na studiach podyplomowych. W roku akademickim 2008/09 w tej formie kształcenia uczestniczyło 15 967 słuchaczy: ich liczba wzrosła tym samym o blisko 50% w porównaniu do 2000 roku.
  • Inwestycje zagraniczne
    • Małopolska jest regionem o wysokim poziomie atrakcyjności inwestycyjnej. Potwierdzają to dane Instytutu Badań nad Gospodarka Rynkowa, zgodnie, z którymi w 2008 roku Małopolska zajęła 5 pozycję w rankingu Atrakcyjności Inwestycyjnej Regionów (po województwie śląskim, mazowieckim, dolnośląskim i wielkopolskim). Wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych zrealizowanych na terenie Województwa Małopolskiego w latach 1989-2007 wyniosła blisko 10044 mln USD. Nakłady podmiotów zagranicznych w regionie w 2007 r. wyniosły 1315 mln USD. W Województwie Małopolskim w 2007 roku funkcjonowało 3240 spółek z udziałem kapitału zagranicznego, które utworzyły łącznie 93,1 tys. miejsc pracy.
  • Eksport
    • Udział województwa w krajowym eksporcie wyniósł 6,15%, przy wzroście od 2000 roku z poziomu 4,8%. Małopolska zajmuje 6 pozycję na liście największych regionalnych eksporterów. Dynamika wzrostu wartości eksportu Małopolski dla lat 2000-2007 – na tle pozostałych województw – jest bardzo wysoka. W latach 2000-2007 eksport województwa zwiększył się 3,7 razy. Z punktu widzenia tego wskaźnika, Małopolska zajmuje drugie miejsce w Polsce. Wyższą dynamikę sprzedaży za granicę posiadało tylko Świętokrzyskie. Najważniejsze produkty w eksporcie województwa to: druty i przewody izolowane (14,8%), części i akcesoria do pojazdów samochodowych i ich silników (5,5%), aluminium i wyroby z aluminium (5,2%), wyposażenie elektryczne do silników i pojazdów (4,5%), opakowania z metali lekkich (3,3%), aparatura elektryczna rozdzielcza i sterownicza (3,2%) oraz wyroby tytoniowe (3%).
  • Kapitał zagraniczny
    • Na koniec 2008 roku w Małopolsce zarejestrowanych było 3 394 spółek z udziałem kapitału zagranicznego, co stanowiło 5,3% tego typu spółek w skali kraju. W porównaniu z rokiem poprzednim przybyło 154 firm, co oznacza wzrost o 4,8%.
  • Aktywność zawodowa
    • Według danych BAEL w IV kwartale 2009 roku w Małopolsce zbiorowość aktywnych zawodowo wyniosła 1 362 tys. i zmniejszyła się w ujęciu rocznym o 1,9%, zaś populacja biernych zawodowo – 1 181 tys. tj. w ujęciu rocznym zmniejszyła się o 4,4%. Liczba pracujących spadła w skali roku o 3,9% do 1 260 tys., natomiast liczba bezrobotnych wzrosła o niemal jedną trzecią do 102 tys. Współczynnik aktywności zawodowej dla regionu wyniósł 53,6% (dla kraju – 55,1%). Najwyższy współczynnik aktywności zawodowej odnotowano u osób w wieku 35-44 lata (89,1%) oraz 25-34 lata (82,5%), a najniższy wśród osób w wieku 55 lat i więcej (17,4%). W IV kwartale 2009 roku pracowało 1 260 tys. osób, tj. 92,5% ogółu aktywnych zawodowo. Analogicznie do poprzednich kwartałów większy był udział mężczyzn tj. 55,9%. Udział mieszkańców wsi w liczbie osób pracujących wyniósł 50,2%.
  • Zatrudnienie
    • Wskaźnik zatrudnienia w omawianym okresie wyniósł 49,5% (w kraju 50,4%), z czego dla osób w wieku produkcyjnym wyniósł 64,7%. Najwyższą wartość wskaźnika odnotowano wśród osób w wieku 35-44 lata (85,8%), zaś najniższą – wśród osób w wieku 55 lat i więcej. Sytuacja ludzi młodych na rynku pracy kształtowała się niekorzystnie. Stopa bezrobocia dla osób w wieku 15-24 lata (24,0%) była ponad trzykrotnie wyższa niż dla całej populacji. W tej najmłodszej grupie wiekowej wartość wskaźnika wzrosła w skali roku o 5,7%. W ujęciu rocznym wystąpił wzrost stopy bezrobocia we wszystkich grupach wiekowych, za wyjątkiem osób w wieku 35-44 lata.
  • Miasta województwa małopolskiego
    • W województwie małopolskim funkcjonuje 60 miast, wśród których przeważają małe i średnie ośrodki. Od 2005 roku prawa miejskie uzyskało 5 kolejnych miejscowości: Zakliczyn, Wojnicz, Szczucin, Bobowa, Radłów. Natomiast z miasta Szczawnica wydzielono wsie Jaworki i Szlachtowa, w wyniku czego gmina miejska stała się gminą miejsko-wiejską. Pod względem liczebności mieszkańców, dominującym miastem jest Kraków zamieszkiwany przez 754,6 tys. mieszkańców. Kolejne dwa ośrodki to Tarnów (przedział powyżej 100 tys. mieszkańców) oraz Nowy Sącz (przedział powyżej 50 tys. mieszkańców). Jedynie w przypadku 13 miast liczebność mieszkańców przekracza 20 tysięcy mieszkańców. Małe miasta, liczące poniżej 10 tysięcy mieszkańców, tworzą grupę, do której zalicza się ponad połowa miast w regionie. W 2008 roku, małopolskie miasta zamieszkiwało 1 617,3 tys. osób, co stanowiło 6,9% ludności miejskiej Polski.
  • Małopolska wieś
    • System osadniczy województwa małopolskiego współtworzy 1 990 wsi. Obszary wiejskie zamieszkuje 1 669,8 tys. osób, co stanowi 11,2% ludności wiejskiej kraju i plasuje województwo na 2 pozycji po województwie mazowieckim. Obecnie Małopolska zajmuje 1 miejsce pod względem zaludnienia obszarów wiejskich – 121 osób na km2 (średnia dla kraju 50 osób na km2). W strukturze gospodarstw rolnych na terenie województwa przeważają gospodarstwa o małej powierzchni. Dominującą grupę stanowią gospodarstwa w przedziale 1-5 ha, zaś średnia wielkość gospodarstwa nie przekracza 3 ha. Gospodarstwa o powierzchni poniżej 1 ha stanowią 38,5%, gospodarstwa z grupy obszarowej 1-5 ha – blisko 52%, z grupy 5-30 ha – 9,3%, natomiast gospodarstwa o powierzchni przekraczającej 30 ha stanowią jedynie 0,2%.
  • Ekologiczna wieś
    • Na tle innych województw Małopolska zajmuje pierwsze miejsce pod względem liczby gospodarstw ekologicznych. W 2003 roku w regionie funkcjonowało 407 tego typu gospodarstw, zaś do 2008 roku – ich liczba wzrosła do poziomu 2100. Za rozwojem produkcji ekologicznej oraz wysokiej jakości, markowych produktów żywnościowych przemawiają korzystne warunki przyrodnicze, struktura obszarowa rolnictwa (przewaga małych gospodarstw) oraz względy społeczno-kulturowe.
  • Wynagrodzenie
    • Koszty pracy w regionie są o 8,7% niższe niż średnia krajowe. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw w województwie małopolskim wyniosło w sierpniu br. 2 982,94 zł (wobec średniej krajowej na poziomie 3 268,69 zł).
  • Gospodarka
    • Województwo małopolskie dysponuje znaczącym w skali kraju potencjałem społeczno-gospodarczym. Małopolska wytwarza 7,4 % PKB kraju i charakteryzuje się wysokim poziomem wzrostu gospodarczego. W końcu grudnia 2008 r. w rejestrze REGON w województwie małopolskim zarejestrowanych było 301,6 tys. podmiotów gospodarki narodowej, tj. o 2,6% więcej niż przed rokiem. Małopolska posiada bardzo dobrze rozwiniętą infrastrukturę gospodarczą i społeczną. Swoją działalność prowadzi w regionie Krakowska Specjalna Strefa Ekonomiczna, posiadająca 14 podstref (Kraków, Krosno, Andrychów, Zabierzów, Niepołomice, Wolbrom, Słomniki, Tarnów, Nowy Sącz, Dobczyce, Oświęcim, Gdów) o łącznej powierzchni 417 ha.
  • Ceny
    • Ceny towarów i usług konsumpcyjnych w II kwartale br. w stosunku do kwartału poprzedniego wzrosły ogółem o 1,8%, tj. podobnie jak w kraju. W tym okresie najbardziej zwiększyły się wydatki związane z transportem (o 5,1%), wydatki na żywność i napoje bezalkoholowe (o 2,9%) oraz na napoje alkoholowe i wyroby tytoniowe (o 2,4%). Rekreacja i kultura „podrożała” o 1,2%, a utrzymanie mieszkania o 1,0%. Ceny towarów i usług związanych z ochroną zdrowia oraz z edukacją wzrosły odpowiednio o: 0,4% i 0,3%. Niższe niż w ub. kwartale były ceny odzieży i obuwia - o 1,5%. W relacji do II kwartału ub. roku ceny ogółem wzrosły o 3,6% (w kraju o 3,7%), przy czym najbardziej w odniesieniu do napojów alkoholowych i wyrobów tytoniowych (o 9,7%) oraz utrzymania mieszkania (o 8,4%). Znacząco, bo o 6,1% wzrosły ceny towarów i usług związanych z edukacją. W omawianym okresie obniżyły się ceny odzieży i obuwia oraz usług transportowych, odpowiednio o: 9,7% i 3,6%.
  • Import
    • Import Małopolski w 2007 roku wyniósł 6,7 mld euro. W latach 2000-2007 udział Małopolski w krajowym imporcie wzrósł z 5 do 6,1%. W rankingu województw – „największych importerów” – Małopolska zajmuje 6 pozycję w Polsce. Największy udział w imporcie ma aluminium i wyroby z aluminium (9,4%). Na drugim miejscu znalazły się produkty rafinerii ropy naftowej (9,2%), które importowane są zwłaszcza ze Słowacji, Niemiec i Rosji. 6,4% z całości importu przypada na żeliwo, stal i żelazostopy. Pierwsze miejsce na liście najważniejszych krajów w imporcie Małopolski zajmują Niemcy, z których Małopolska w 2007 roku sprowadziła produkty na kwotę sięgającą 24,5% wartości całego importu. Z zajmującej drugą pozycję na liście Słowacji, pochodzą produkty stanowiące 8,4% wartości importu, z trzecich Włoch 7,1%. Import Małopolski pochodzi przede wszystkim ze starych krajów członkowskich UE (54,5%). Drugim ważnym dostawcą są nowe kraje członkowskie UE (16,1%).
  • Infrastruktura gospodarcza
    • Małopolska posiada bardzo dobrze rozwiniętą infrastrukturę gospodarczą i społeczną. Na terenie województwa działalność prowadzi Krakowska Specjalna Strefa Ekonomiczna, posiadająca 19 podstref (Kraków Śródmieście, Kraków Podgórze, Kraków Nowa Huta, Krosno, Andrychów, Zabierzów, Niepołomice, Wolbrom, Słomniki, Tarnów, Nowy Sącz, Dobczyce, Oświęcim, Gdów, Zator, Gorlice, Książ Wielki, Limanowa, Bochnia) o łącznej powierzchni ponad 528 ha. Swoje podstrefy w regionie posiadają również :  - Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna z podstrefą w Myślenicach  - Specjalna Strefa Ekonomiczna EURO-PARK MIELEC posiadająca podstrefę w Gorlicach.
  • Społeczeństwo Informacyjne w Małopolsce
    • Na tle kraju, Małopolska zalicza się do regionalnych liderów w dziedzinie rozwoju społeczeństwa iinformacyjnego. Proces informatyzacji postępuje szczególnie dobrze w dużych miastach oraz na terenach rozwiniętej infrastruktury telekomunikacyjnej. Udział mieszkańców województwa w ogólnej liczbie użytkowników Internetu sukcesywnie wzrasta i według danych za 2008 rok, wskaźnik ten osiągnął wartość 9,9% wszystkich użytkowników w Polsce, co plasuje Małopolskę na 3 pozycji w kraju. Także pod względem odsetka przedsiębiorstw posiadających dostęp do Internetu, Małopolska zajmuje 3 pozycję w kraju, z udziałem na poziomie 92,7%. W tej grupie 62,5% przedsiębiorstw łączy się z Internetem poprzez łącze szerokopasmowe (2 miejsce regionu w skali kraju). Rośnie także liczba przedsiębiorstw posiadających strony internetowe (62%).
  • Urbanizacja
    • Wskaźnik urbanizacji dla Małopolski wynosi 49,2% i jest znacznie niższy od średniej dla kraju, która kształtuje się na poziomie 61,1%. Migracja ludności na tereny wiejskie, a także ujemny przyrost naturalny w miastach przyczyniają się do sukcesywnego obniżania wartości wskaźnika urbanizacji w Małopolsce.
  • Tereny miejskie
    • W strukturze użytkowania terenów miejskich znaczący udział posiadają użytki rolne - wobec stosunkowo ograniczonej wielkości terenów przeznaczonych pod inwestycje. Według danych Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii użytki rolne zajmowały 48% powierzchni miast w 2008 roku tj. o 0,2% mniej niż w 2005 roku. Tereny zabudowane i zurbanizowane zajmowały w 2008 roku 22,2% powierzchni miast tj. o 2% więcej niż w 2005 roku. Oznacza to, iż procesy inwestycyjne zachodzą w dość wolnym tempie
  • Suburbanizacja
    • Wraz ze wzrostem zamożności społeczeństwa oraz rozwojem sieci komunikacyjnej natężeniu ulegają procesy migracji mieszkańców do stref podmiejskich dużych miast. Suburbanizacja jest skutkiem migracji mieszkańców na obrzeża miast, prowadzącej do wzrostu gęstości zaludnienia w strefach podmiejskich połączonego z niewielkim spadkiem liczby ludności w ośrodkach miejskich. W Małopolsce zjawisko to dotyczy nie tylko Krakowa, Tarnowa i Nowego Sącza oraz takich ośrodków jak: Chrzanów, Oświęcim, Andrychów, Skawina, ale jest charakterystyczne także dla mniejszych ośrodków, takich jak: Alwernia, Brzeszcze, Chełmek, Kęty, Kalwaria Zebrzydowska, Skała, Krzeszowice, Olkusz, Słomniki, Proszowice, Myślenice, Krynica-Zdrój, Stary Sącz, Rabka-Zdrój. W przypadku części miast, takich jak: Miechów, Libiąż, Wolbrom czy Biecz, spadek liczby ludności obserwowany jest zarówno w ośrodku miejskim, jak i w otaczających go miejscowościach wiejskich
  • Strefy aktywności gospodarczej
    • Obok zjawisk niekorzystnych dla miast następuje proces dynamicznego rozwoju ośrodków związanych ze strefami aktywności gospodarczej (np. Dobczyce, Niepołomice i Wieliczka), a także ośrodków o wysokim potencjale uzdrowiskowym (np. Muszyna i Piwniczna). Rola małych miast i otaczających je terenów wiejskich jest znacznie większa w zakresie nowych inwestycji (greenfield) niż inwestycji ogółem. Kluczowymi czynnikami decydującymi o atrakcyjności lokalizacyjnej jest dostępność tych terenów względem głównych szlaków komunikacyjnych i rynków zbytu
  • Sieć kanalizacyjno - wodociągowa
    • Zagęszczenie sieci wodociągowej na wsi wynosi 96,4 km/100 km2, natomiast zagęszczenie sieci kanalizacyjnej jest równe 35,1 km/100 km2. W odniesieniu do sieci kanalizacyjnej, województwo notuje największe zagęszczenie na obszarach wiejskich - po województwie podkarpackim (46,4 km/100 km2). Największe zmiany wystąpiły na obszarach najsłabiej do tej pory wyposażonych w wodociąg, czyli w środkowej części regionu - przede wszystkim powiaty: myślenicki, limanowski, bocheński, brzeski i tarnowski. W zakresie ochrony środowiska największe zaniedbania dotyczą zanieczyszczenia wód powierzchniowych przez ścieki komunalne i przemysłowe oraz zanieczyszczenia bytowo-gospodarcze z terenów o niedostatecznym rozwoju infrastruktury do odprowadzania i oczyszczania ścieków. O ile średnio w województwie w 2008 roku z oczyszczalni korzystało 54,4% ludności, to dla terenów wiejskich wskaźnik ten wynosił zaledwie 20,9%.
  • Źródła energi odnawialnej
    • Województwo małopolskie zajmuje 4 pozycję w kraju pod względem wykorzystania źródeł energii odnawialnej oraz 7 miejsce pod względem udziału energii wytworzonej ze źródeł odnawialnych w ogólnym bilansie energetycznym kraju (2,5%). Głównymi źródłami energii odnawialnej są pokłady wód geotermalnych oraz potencjał energetyczny rzek na obszarze województwa.
  • Zanieczyszczenie środowiska
    • W ostatnich latach następuje systematyczny spadek emisji zanieczyszczeń do powietrza. W 2008 roku nastąpił spadek emisji zanieczyszczeń przemysłowych o 16% w porównaniu do roku poprzedniego. Jednocześnie w przypadku emisji gazów cieplarnianych (dwutlenek węgla, metan), w tym samym czasie nastąpił wzrost o 24%. Podobnie zostały przekroczone wartości dopuszczalne pyłu PM10 i doceloweh benzo(a)pirenu.
  • Długość życia w Małopolsce
    • Przeciętne trwanie życia mieszkańców Małopolski jest dłuższe niż średnie dla kraju. Mężczyźni żyją dłużej o 1,49 roku (72,9 lat, pozycja 2 na tle kraju), a kobiety o 0,98 roku (80,9 lat; pozycja 3 na tle kraju). W latach 2000-2007 wiek mężczyzn wydłużył się o 1,2 roku, a wiek kobiet o 1,9 roku. Zmiany struktury wieku ludności obrazują postępujący proces starzenia się ludności województwa. Widoczne jest to głównie w zmianie wartości wskaźnika obciążenia demograficznego. W 2000 roku na 100 osób w wiek produkcyjnym przypadało 68 osób w wieku nieprodukcyjnym, przy czym 43 osoby były w wieku przedprodukcyjnym i 25 w wieku poprodukcyjnym. Natomiast w 2008 roku współczynnik ten uległ zmniejszeniu do 57, przy czym spadek dotyczył tylko osób w wieku nieprodukcyjnym, gdzie obciążenie wynosiło 32 osoby.
  • Szpitale w Małopolsce
    • Na koniec 2008 roku, w Małopolsce funkcjonowało 61 szpitali ogólnych, z których do sektora publicznego zaliczało się 60,7%. W ramach stacjonarnej opieki medycznej funkcjonowało 17 jednostek wojewódzkich (w tym 2 szpitale o profilu psychiatrycznym, 2 jednostki udzielające świadczenia w zakresie opieki długoterminowej), 20 szpitali powiatowych oraz 8 szpitali resortowych. Ponadto funkcjonowało 35 niepublicznych ogólnych zakładów opieki stacjonarnej, 3 niepubliczne psychiatryczne zakłady opieki stacjonarnej. Świadczenia w zakresie opieki długoterminowej udzielane były w ramach 10 jednostek publicznych i 23 niepublicznych. Liczba łóżek szpitalnych utrzymuje się na poziomie ok. 14,5 tysiąca, a zatem 1 łóżko przypada na 226 mieszkańców tj. mniej niż średnio w kraju (1 łóżko na 208 mieszkańców). Również liczba pacjentów nie zmieniła się znacząco: w 2007 roku było ich 531 tys.
  • Pacjenci
    • W ciągu roku we wszystkich szpitalach w trybie stacjonarnym leczonych było 620,8 tys. osób (łącznie z ruchem międzyoddziałowym). Dzieci do lat 18 stanowiły 21,1% leczonych. Średni pobyt chorego w szpitalu ogólnym wyniósł 6,3 dnia. Na 10 tys. mieszkańców, ze szpitalnej opieki medycznej w województwie skorzystało 1891 osób, podczas gdy średnio w kraju – 2088 osób. W końcu 2008 r. na oddziałach szpitalnych znajdowało się 311 miejsc, z których korzystali pacjenci leczeni w trybie dziennym. W ciągu roku przyjęto ich 84,9 tys. i byli to głównie pacjenci szpitalnych oddziałów ratunkowych (59,8 tys., tj. 70,4%), które dysponują jedynie miejscami pobytu dziennego. Ponadto znaczną część pacjentów jednodniowych przyjęto na oddziałach onkologicznych (12,3 tys., 14,4%) i chirurgii ogólnej (6,5 tys., 7,6%).
  • Wypadki
    • W 2008 roku na terenie województwa miało miejsce 35 754 zdarzeń drogowych. Wśród nich 4 676 to wypadki drogowe, w których życie straciły 343 osoby, a 5 973 zostało rannych. Od 1999 roku na terenie województwa małopolskiego można zaobserwować tendencję spadkową w ilości wypadków drogowych o 15,6 %. 13. W roku 2008 na terenie Małopolski, miało miejsce ogółem 34 111 zdarzeń, w tym 9 802 pożarów, 23 100 miejscowych zagrożeń oraz 1 209 fałszywych alarmów. Porównując lata 2007-2008, w zakresie zagrożeń pożarowych na terenie województwa, obserwuje się tendencję malejącą. Odnotowano spadek ogólnej ilości zdarzeń o 14,4%, spadek ilości pożarów o 15,3%, spadek ilości miejscowych zagrożeń o 14,3% oraz zmniejszenie ilości fałszywych alarmów o 7,3%.
 
Przeskocz do głównej zawartości

Portret Gospodarczy