na podstawie danych z automatycznych stacji pomiarowych Wojewódzkiego Inspektortu Ochrony Środowiska w Krakowie
Zalecane działania:
dobra
Można przebywać na powietrzu w dowolnie długim okresie czasu.
dostateczna
Można skrócić czas przebywania na powietrzu, zwłaszcza przez dzieci i osoby starsze oraz skrócić czas uprawiania sportów i ćwiczeń na powietrzu.
zła
Zaleca się ograniczenie przebywania na powietrzu, szczególnie przez dzieci, osoby starsze i chore na astmę, a także ograniczenie czasu uprawiania sportów i ćwiczeń na otwartym powietrzu, zwłaszcza w godzinach 11.00 - 16.00.
bardzo zła
Zaleca się ograniczenie do minimum czasu przebywania na powietrzu, szczególnie przez dzieci, osoby starsze i chore na astmę, a także rezygnację z uprawiania sportów i ćwiczeń na powietrzu, zwłaszcza w godzinach 11.00 - 16.00. Osoby z zaostrzeniami objawów chorób układu krążeniowo-naczyniowego powinny porozumieć się z lekarzem.
Co to jest:
Ozon to odmiana tlenu o cząsteczce trójatomowej. Jest to drażniący gaz o barwie bladoniebieskiej i charakterystycznej woni. Najwięcej tej substancji znajduje się w warstwie ozonosfery, która stanowi osłonę Ziemi przed promieniowaniem ultrafioletowym. Ozon obecny w warstwie atmosfery przy powierzchni, ma negatywny wpływ na zdrowie ludzkie i roślinność. Jest jednym ze składników smogu fotochemicznego powstającego głównie latem przy wysokich temperaturach i ciśnieniu w miastach o bardzo dużym ruchu samochodowym. Poziom docelowy stężenia 8-godzinnego ozonu wynosi 120 µg/m3 i może być przekraczany nie więcej niż 25 dni w ciągu roku. Poziom alarmowy stężenia jednogodzinnego ozonu wynosi 240 µg/m3.
Wpływ na zdrowie:
Ozon może powodować chwilowe zaburzenia funkcji oddechowych, szybki i płytki oddech oraz bóle głowy, zwłaszcza przy większym obciążeniu wysiłkiem fizycznym. Wysokie stężenia ozonu mogą powodować podrażnienia górnego odcinka dróg oddechowych, kaszel i napady duszności. Możliwe są podrażnienia i swędzenie oczu, bóle klatki piersiowej, podrażnienia śluzówki, a także choroby dróg oddechowych (nosa, gardła i płuc).
Co powoduje zanieczyszczenie powietrza:
Ozon w warstwie atmosfery przy powierzchni Ziemi to zanieczyszczenie wtórne - powstaje na skutek przemian fotochemicznych w powietrzu powodowanych między innymi przez tlenki azotu, węglowodory i tlenek węgla. Największe stężenia obserwuje się przy dużych aglomeracjach miejskich, a głównym powodem jego powstawania jest emisja spalin samochodowych. Emisja tlenków azotu i węglowodorów w spalinach samochodowych limitowana jest w ramach norm Euro - im wyższa norma, tym emisja jest mniejsza, przy czym znaczące zmniejszenie emisji tych substancji wprowadzi norma Euro VI. Zmniejszenie emisji tlenków azotu i węglowodorów można również uzyskać poprzez poprawne wyregulowanie silnika samochodu.
Co możesz zrobić:
Zobacz także: Program ochrony powietrza dla województwa małopolskiego
Porównaj jakość powietrza w innych miastach Europy - dostępna jest także aplikacja dla iPhone i systemu Android
Dane o aktualnych stężeniach zanieczyszczeń w powietrzu prezentowane są dzięki współpracy z Wojewódzkim Inspektoratem Ochrony Środowiska w Krakowie. Prezentowane dane pomiarowe nie są zweryfikowane i stanowią jedynie poglądową informację o poziomach zanieczyszczeń. Zweryfikowane historyczne dane pomiarowe dostępne są tutaj.
Prognozy jakości powietrza przygotowywane są na zlecenie Województwa Małopolskiego przez Wydział Inżynierii Środowiska Politechniki Warszawskiej. Modelowanie prowadzone jest przy użyciu globalnego modelu chemii troposfery najnowszej generacji GEM-AQ stosowanego w serwisie www.ekoprognoza.pl. Prognozy stanowią informację o ryzyku wystąpienia wysokich stężeń zanieczyszczeń powietrza, co oznacza, że nie muszą się sprawdzić.
Wskazówki w zakresie wpływu zanieczyszczeń na zdrowie oraz zalecanych działań powstały przy współpracy z prof. zw. dr hab. Wiesławem Jędrychowskim z Katedry Epidemiologii i Medycyny Zapobiegawczej Collegium Medicum UJ w Krakowie.
Projekt finansowany jest ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie.
Wszelkie uwagi i sugestie dotyczące funkcjonowania prognoz zanieczyszczeń prosimy przesyłać na adres: ekoprognoza@umwm.pl